TERJEMAHAN PANDANGAN DENGAN PERSEDIAAN - TEKS TEKNIKAL (EKONOMI)

Teks terjemah pandang yang telah dilakukan oleh kami kali ini ialah sebuah teks ekonomi yang bertajuk “CIMB Research raises MISC target price to RM5.08”. Situasi terjemahan pandang tersebut adalah terletak antara sekumpulan pakar ekonomi pendengar bahasa sasaran (iaitu bahasa Melayu). Terdapat satu masalah bagi situasi ini adalah sebenarnya bagi pakar-pakar ekonomi, kebanyakan daripada mereka menggunakan bahasa Inggeris dalam bidang Ekonomi tersebut, dan mereka mengetahui kedua-dua bahasa tersebut.

Masalah yang utama dalam menterjemah-pandangkan teks teknikal tersebut adalah teks tersebut yang berbentuk teknikal. Oleh sebab teks tersebut mempunyai banyak jargon dalam bidang Ekonomi, ia merupakan sesuatu yang sukar untuk diterjemahkan tanpa persediaan. Untuk menterjemahkan teks tersebut dengan baik, kumpulan kami cuba memahami teks. Ia merupakan satu proses yang mengambil masa yang agak panjang, kerana kumpulan kami tidak mempunyai ilmu bidang Ekonomi yang mendalam. Terdapat satu laman sesawang yang banyak membantu kami semasa mendapatkan pemahaman yang lebih mendalam, iaitu laman sesawang Investopedia, http://www.investopedia.com/. Selain pemahaman maksud jargon-jargon istilah bidang tersebut, kumpulan kami juga menghadapi masalah apabila mendapatkan padanan istilah-istilah tersebut. Bagi masalah tersebut, kamu merujuk kepada Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM), sebuah mesin pencarian oleh Dewan Bahasa dan Pustaka.

Contoh-contoh masalah yang wujud dalam teks tersebut adalah seperti masalah Akronim. CIMB yang bermaksud Commerce International Merchant Bankers Berhad, dan juga MISC yang merujukkan kepada Malaysia International Shipping Cooperation Berhad. Akronim-akronim tersebut telah kami kekalkan kerana kedua-dua Akronim tersebut merupakan Akronim kata nama khas, dan telah luas diketahui oleh masyarakat bahasa sumber dan juga bahasa sasaran. Terdapat juga contoh akronim seperti EPS yang bermaksud Earning Per Syer yang telah kami kekalkan juga semasa membuat terjemahan pandang. Contoh FY13 juga telah kami letakkan dalam masalah akronim. FY13 bermaksud “Fiscal Year 2013” yang telah kami kekalkan maskudnya tetapi bukan bentuknya. Padanan yang telah kami terjemahkan ialah “Tahun Fiskal 2013”. Akhirnya, penggunaan Akronim dalam contoh 9M13, 3Q13, 3Q12 merupakan nama-nama projek yang telah syarikat tersebut lakukan. 13 dalam 9M13 merujuk kepada tahun 2013.

Seterusnya, kami mendapati terdapat masalah mengenai istilah bidang Ekonomi. Contohnya istilah “prospects” dan “offshore” telah kami terjemahkan kepada “prospek” dan bukan “harapan”, serta “luar pesisir” bagi “offshore”. Contoh ayat adalah seperti berikut: “Prospects for the petrleum and chemical divisions remain gloomy, but MISC is expected to grow group profits nevertheless on its offshore,” it said. Penggunaan istilah “share” yang diterjemahkan kepada “syer” dan bukan “berkongsi.” Contoh ayat yang lain seperti berikut: “Chemical losses narrowed amid higher freight rates and lower bunker prices, while the absence of container shipping losses also helped.” Penggunaan istilah “freight rates” yang diterjemahkan kepada “kadar fred” dan bukan “kadar harga cargo” dan penggunaan istilah “bunker price” yang diterjemahkan kepada “harga bunker”. Istilah bidang Ekonomi perlu dikekalkan supaya makna khasnya tidak diubah. Istilah itu tidak boleh diterjemahkan kepada perkataan umum walaupun perkataan umum memberi makna yang hampir sama.

Selain itu, terdapat masalah kurang pengetahuan tentang latar belakang nama kompeni. Dalam teks Ekonomi atau Kewangan, pelbagai nama syarikat akan disebutkan. Kadang-kadang nama syarikat bagi sesebuah syarikat akan diubahkan atas faktor-faktor yang berbagai. Dalam teks ini terdapat gabungan dua nama syarikat dan menjadi sesuatu nama syarikat. Contohnya, “Associate contribution rose 237% on-year due to US$16.9mil earnings from its 50% stake in FPS Gumusut-Kakap in 3Q13.” Gumusut dan Kakap merupakan dua syarikat yang berada bidang minyak dan petroleum. Kedua-dua syarikat telah digabungkan untuk melaksanakan projek yang sama. Semasa menterjemahkan teks tersebut, pengetahuan syarikat-syarikat perlu diketahui supaya memahami teks tertentu.

Akhir sekali, terdapat masalah kod-kod yang sukar difahami dalam teks Ekonomi dan teks Kewangan. Kod-kod itu sebenarnya mewakili sesuatu tetapi pembaca yang tidak mempunyai pengetahuan bidang tidak akan faham maklumat yang disampaikan. Contoh ayat yang sama iaitu, “Associate contribution rose 237% on-year due to US$16.9mil earnings from its 50% stake in FPS Gumusut-Kakap in 3Q13.” Pembaca yang mempunyai pengetahuan bidang akan memahami bahawa 3Q13 adalah sebuah projek yang telah dilaksanakan walaupun hanya membaca kod-kod itu. Pembaca umum pula tidak berpengetahuan tentang kod-kod itu. Sebagai penterjemah atau jurubahasa, perkataan tertentu perlu ditambah supaya konsep kod itu dapat difahami. Jadi, “3Q13” akan diterjemahkan kepada “projek 3Q13”.

Kesimpulannya, akronim kata nama khas perlu disemakkan. Latar belakang teks perlu dikaji. Konsep istilah dalam teks perlu difahami. Padanan mengikut tahap kefahaman pembaca/pendengar sasaran perlu dikaji.

   

Rujukan

(2013, November 8). CIMB Research raises MISC target price to RM5.08. The Star Newspaper. Retrieved from  

http://www.thestar.com.my/
http://www.investopedia.com/
http://prpm.dbp.gov.my/
http://www.shell.com/global/aboutshell/major-projects-2/gumusut.html
http://www.starenergy.co.id/Assets-Overview/Oil-Gas/Kakap.aspx

TERJEMAHAN PANDANGAN DENGAN PERSEDIAAN – TEKS UMUM (BIOGRAFI) - YTM Tunku Abdul Rahman

Sebelum ini, kumpulan kami telah melakukan terjemahan pandang untuk teks biografi Nelson Mandela iaitu seorang ahli politik. Kini, kami pula memilih sebuah teks biografi seorang Pahlawan tempatan, Perdana Menteri Malaysia yang pertama iaitu Yang Teramat Mulia Tunku Abdul Rahman.

Latar situasi yang kumpulan kami telah tetapkan adalah di sebuah muzium negara. Di dalam muzium itu terdapat satu bahagian yang para penerang akan menerangkan peristiwa-peristiwa Kemerdekaan Malaysia dan juga memperkenalkan tokoh-tokoh yang memberi sumbangan kepada Kemerdekaan Malaysia. Ramai pelawat muzium merupakan pelancong-pelancong dari luar negara. Mereka mempunyai pengetahuan yang amat terhad terhadap tokoh-tokoh dan juga peristiwa-peristiwa tersebut. Mereka juga tidak fasih dalam bahasa Melayu. Hal ini telah menyebabkan mereka tidak memahami teks-teks yang dipaparkan atas papan penjelasan.

Sebagai seorang penterjemah, banyak masalah yang akan kita alami semasa melakukan terjemahan pandang. Masalah-masalah yang akan dibincangkan hanya menumpu kepada teks biografi YTM Tunku Abdul Rahman. Antara masalah-masalah adalah seperti berikut:

Masalah pertama ialah masalah KATA NAMA KHAS. Masalah kata nama khas boleh dibahagikan kepada beberapa jenis. Biasanya tempat tinggal dan alamat akan diletakkan dalam teks biografi kerana penulis ingin menunjukkan tempat asal seseorang. Dalam teks ini juga terdapat alamat. Alamat itu akan dipendekkan semasa terjemahan pandang dilakukan kerana pembaca atau penerima tidak memerlukan alamat yang begitu perinci. Contohnya,

TS: YTM Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj telah dilahirkan di Istana Tiga Tingkat, Alor Setar, Kedah pada 8 Februari 1903.

TP: Yang Teramat Mulia Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj was born on 8 February 1903 in Alor Setar, Kedah.

Dalam situasi ini, “Istana Tiga Tingkat” telah digugurkan kerana penerima ialah pelancong-pelancong dari luar negara. Selain dari masalah nama tempat, nama perbadanan juga merupakan masalah yang ditimbul. Secara umum, penterjemah akan pinjam terus dari teks sumber tetapi ada kesnya yang membenarkan kaedah pinjam dan terjemah. Contohnya,

Bahasa Melayu Bahasa Inggeris

Kesatuan Melayu Malay Association

Parti Perikatan The Alliance

Kadang- kadang penterjemah akan membuat kesilapan tentang nama negara kerana nama negara berubah dalam bahasa yang tidak sama. Contohnya, negara Singapura dalam bahasa Inggeris ialah Singapore.

Masalah seterusnya ialah MASALAH AKRONIM dalam kata nama khas terutamanya gelaran seseorang. Seseorang penerima tempatan mungkin tahu akronim gelaran di Negara kita tetapi situasi ini merupakan terjemahan pandangan terhadap pelancong. Jadi, gelaran perlu disebut dengan penuh. Contohnya, YTM Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj akan disebut sebagai Yang Teramat Mulia Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj. Ada sebahagian pelancong mungkin bertanya maksud YTM. Padanan yang paling dekat untuk YTM dalam bahasa Inggeris ialah Your Highness tetapi gelaran ini tidak boleh diterjemahkan kepada Your Highness. Walaupun padanan ini adalah paling dekat, Your Highness memberi makna kepada seseorang yang menjadi seorang raja. Dalam kes ini, Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj bukan seorang raja. Oleh itu, gelaran itu tidak sesuai untuk diterjemahkan. 

Selain dari gelaran, kata-kata akronim lain juga perlu disebut dengan nama penuhnya. Contohnya,

Akronim Kata Nama Khas Penuh

UMNO United Malays National Organisation

MCA Malaysian Chinese Association

MIC Malaysian Indian Congress

Nama penuh perlu disebutkan kerana pelancong-pelancong atau orang asing tidak memahami akronim yang kita gunakan. Mereka mungkin tidak mempunyai pengetahuan sejarah dan pengetahuan politik negara kita. Dengan sebutan penuh itu dapat membantu mereka memahami parti-parti itu adalah terdiri daripada kaum yang berlainan.

Seterusnya, terdapat MASALAH KEKURANGAN MAKLUMAT DALAM TEKS SUMBER. Penulis teks sumber tidak memberikan penjelasan tentang peristiwa-persistiwa tertentu. Kita bersetuju bahawa tidak perlunya sentiasa memberi penjelasan yang panjang tetapi generalisasi yang melampau jaga mengakibatkan kekaburan maklumat. Contohnya,

TS: Pada 22 September 1970, YTM Tunku Abdul Rahman dalam keadaan teramat sedih kerana Tragedi 13 Mei 1969, meletakkan jawatan dan Tun Abdul Razak menjadi Perdana Menteri Malaysia yang kedua.

TP: On 22 September 1970, Tunku Abdul Rahman, who was very sad about the racial riots tragedy of 13 May 1969, resigned and Tun Abdul Razak became the second Prime Minister of Malaysia.

Dalam teks sumber ini Tragedi 13 Mei 1969 tidak dijelaskan. Semasa terjemahan pandang dilakukan, penterjemah boleh menambah sedikit maklumat tentang tragedi itu supaya penerima mendapat gambaran tragedi itu. Hal ini kerana tragedi boleh dijadikan dari pelbagai faktor dan maklumat tambahan dapat memberi idea yang konkrit kepada penerima.

Masalah yang seterusnya ialah masalah KATA BUDAYA. Terdapat kata-kata budaya dalam teks biografi tersebut yang hanya wujud dalam bahasa sumber ataupun budaya sumber. Contohnya, perkataan “Bonda” yang merupakan bahasa istana ataupun bahasa lama. “Bonda YTM Tunku” telah kami terjemahkan kepada “Tunku’s mother”. “Kakanda” telah kami terjemahkan kepada “brother”. Satu lagi contoh ialah contoh ayat tersebut:

TS: Setelah YTM Tunku Yusuf pulang ke rahmatullah, YTM Tunku Yusuf telah kembali ke Kedah dan meneruskan persekolahannya di Penang Free School.

TT: When YTM Tunku Yusuf had passed away, YTM Tunku went back to Kedah, and continued his studies at Penang Free School, Kedah.

Contoh-contoh tersebut sebenarnya mengandungi makna-makna budaya yang tertentu, dan tiada padanan dalam bahasa sasaran. Contohnya bagi contoh yang ketiga, frasa “pulang ke rahmatullah” merupakan perkataan dalam agama Islam yang bermaksud “had passed away”.

Terdapat juga masalah apabila kami terjemah pandang ISTILAH. Terdapat perkataan-perkataan yang digunakan dalam bidang tertentu sebagai istilah yang mempunyai maksud yang tertentu. Contohnya perkataan “kerusi” dalam ayat tersebut.

TS: Parti Perikatan telah memenangi 51 daripada jumlah 52 buah kerusi yang dipertandingkan, YTM Tunku Abdul Rahman dilantik menjadi Ketua Menteri dan Menteri Dalam Negeri.

TT: The Alliance won 51 of the 52 seats contested, and YTM Tunku Abdul Rahman was appointed to be the Chief Minister and the Minister of the State.

Dalam terjemah pandang yang pertama, kami terjemahkan perkataan “kerusi” kepada perkataan “chairs”. Istilah “kerusi” ialah istilah yang mengenai bidang politik dan kerajaan. Istilah tersebut walaupun bermaksud “chairs” dalam bahasa sasaran tetapi dalam bidang tertentu ia bermaksud “seat”. Selain itu, frasa “semangat kebangsaan” yang boleh dikaitkan dengan bangsa ataupun kaum, juga boleh kita kaitkan dengan negara. Dalam teks tersebut, kami telah terjemah pandangkan perkataan tersebut kepada “Patriotism”.

Masalah yang terakhir ialah MASALAH PERUBAHAN STRUKTUR AYAT. Contohnya dalam kedua-dua ayat tersebut, struktur ayat bagi teks sumber dan teks sasaran telah berubah.

TS: Di sanalah Tunku pertama kali mengalami diskriminasi kaum. Permohonannya untuk tinggal di dalam kolej itu ditolak disebabkan warna kulit.

TT: There was the place where Tunku had the first experience of racial discrimination, whereby his hostel application has been rejected because of skin colour. 

TS: Pada tahun 1947, didorong oleh keazaman yang kuat YTM Tunku Abdul Rahman ke England untuk menghabiskan pelajarannya di Inns of Court. Beliau berjaya mendapat kelayakan undang-undang dan pulang ke Kedah.

TT: In 1947, YTM Tunku Abdul Rahman was driven by a strong determination to finish his studies (graduate) in Inns of Court and he got his legal qualification before he went back to Kedah.

Perubahan yang dilakukan adalah untuk melancarkan teks sasaran terjemah pandang.

Jadi, kesimpulannya, terjemah pandang memang merupakan sesuatu yang tidak mudah. Pada kali ini, terjemahan pandang yang telah kami lakukan adalah daripada bahasa Melayu kepada bahasa Inggeris. Kumpulan kami berpendapat bahawa terjemahan pandang kali ini adalah lebih mudah jika dibandingkan dengan terjemahan pandang pada kali pertama. Sebab adalah kerana penguasaan bahasa yang terhad dalam bahasa Melayu. Namun, kami mengetahui bahasa sebab tersebut tidak harus berlaku dan kami akan berusaha untuk membuat penambahbaikan.

TERJEMAHAN PANDANGAN DENGAN PERSEDIAAN – TEKS UMUM (BIOGRAFI) - Nelson Mandela

Kumpulan kami diberi teks biografi sebagai teks umum, dan teks kewangan sebagai teks teknikal kami. Bagi teks biografi, kumpulan kami telah memilih teks biografi seorang tokoh politik, Nelson Mandela.

Secara am, teks biografi merupakan teks yang menceritakan seorang tokoh dan juga kehidupan tokoh tersebut secara teliti. Teks biografi boleh dikategorikan kepada 3 jenis, Autobiografi, Biografi dan juga Memoir. Autobiografi merupakan biografi yang dituliskan oleh tokoh itu sendiri, biografi selalunya dituliskan oleh seseorang penulis yang menemuduga tokoh tersebut, dan memoir pula merupakan sejenis biografi yang lebih menumpukan perhatian terhadap orang ataupun peristiwa-peristiwa yang berlaku, contohnya peperangan, pelancongan, dan lain-lain.

Menurut Tracey Arklay, seorang pengkaji dalam bidang Sains Politik, teks biografi politik bertujuan untuk menunjukkan penghormatan terhadap tokoh-tokoh tersebut, untuk diteladani oleh generasi akan datang, serta untuk mendatangkan keuntungan.

Latar situasi yang kumpulan kami telah tetapkan adalah dalam sebuah kuliah sains politik di mana seorang pensyarah sedang memperkenalkan serba sedikit mengenai Nelson Mandela. Jadi audiens sasaran sebenarnya dianggap mempunyai latar belakang mengenai tokoh tersebut dan juga peristiwa-peristiwa di dalam teks tersebut. Mereka semuaya mempunyai tahap pengetahuan yang amat tinggi.

Masalah yang telah kumpulan kami hadapi dalam proses terjemah pandang teks kami adalah seperti berikut:

Masalah mendapatkan padanan untuk kata nama khas dalam teks biografi. Contohnya:

Teks Sumber	Teks Sasaran	Kaedah terjemah
Transkei, South Africa	Transkei, Afrika Selatan	Pinjam-terjemah
University College of Fort Hare	Kolej Universiti Fort Hare	Pinjam-terjemah
University of Witwatersrand	Universiti Witwatersrand	Pinjam-terjemah
African National Congress (ANC)	Kongress Nasional Afrika	Pinjam-terjemah
Apartheid Policy	Dasar Aparteid	Pinjam-terjemah
Umkhonto we Siswe	Umkhonto we Siswe, “Tombak Bangsa”	Pinjaman
Robben Island Prison, off Cape Town	Penjara Robben Island, di luar Cape Town	Pinjam-terjemah
Pollmoor prison	Penjara Pollsmoor	Pinjam-terjemah
Thembu Tribe	Suku Thembu	Pinjam-terjemah

Apartheid Policy telah kami terjemahkan kepada Dasar Aparteid, dan Umkhonto we Siswa telah kami kekalkan, dan kami masukkan “Tombak Bangsa” maksud literal frasa tersebut. Kumpulan kami tidak memberikan sebarang penjelasan ataupun latar belakang semasa terjemah pandang kerana kami berpendapat bahawa pendengar sasaran mereka mempunyai tahap pengetahuan yang sama dengan pendengar sumber. Tambahan pula, latar situasi yang kumpulan kami telah tetapkan adalah dalam sebuah kuliah sains politik, dan seorang pensyarah sedang memberikan sedikit latar belakang mengenai Nelson Mandela.

Thembu Tribe telah kami terjemahkan kepada suku Thembu. Sebelum melakukan penterjemahan, kumpulan kami telah melakukan persediaan dengan mendapatkan definisi “Tribe” daripada Oxford Advance Learner’s Dictionary.

Tribe - A group of people of the same race, and with the same customs, language, religion and etc, living in a particular area and often led by a chief.

Dalam proses mendapatkan satu padanan, perkataan “kaum”, “etnik”, “bangsa” dan “suku” merupakan padanan yang kami dapati. Namun, dengan merujuk kepada definisi Oxford Dictionary, elemen “living in a particular area and often led by a chief” tidak dikongsikan dengan perkataan “kaum”, “etnik”, dan “bangsa”. Perkataan “suku” yang selalu digunakan untuk suku-suku di Malaysia, contohnya Kadazan, Iban, Dusun, Semai, Kelabit dan lain-lain merupakan padanan yang terdekat kepada perkataan “suku”.

Terdapat masalah padanan berkenaan ideologi rasisme dalam teks biografi politik tesebut. Dalam teks sumber menunjukkan ayat berikut: “He was widely accepted as the most significant black leader in South Africa and became a potent symbol of resistance as the anti-apartheid movement gathered strength.” Ayat majmuk ini akan dipecahkan kepada dua ayat tunggal supaya ayat tersebut lebih mudah diterjemahkan. Dalam ayat, “He was widely accepted as the most significant black leader in South Africa”, terdapat unsur rasisme dari perkataan “black”. Pada mulanya, kami ingin menterjemahkan ayat ini kepada, “Beliau merupakan pemimpin politik yang diterima oleh orang ramai di Afrika Selatan” tetapi “pemimpin politik” tidak dapat menunjukkan unsur rasisme tersebut. Pada masa dahulu, Afrika Selatan dijajah oleh penjajah Amerika Syarikat. Orang Amerika Syarikat pandang rendah terhadap orang Afrika Selatan. Diskriminasi telah berlaku terhadap orang Afrika Selatan dan mereka dipanggil sebagai “the black”. Oleh itu, unsur rasisme perlu dikekalkan. Ayat tersebut akan diterjemahkan kepada, “Beliau merupakan pemimpin politik berkulit hitam yang diterima oleh orang ramai.”

Masalah yang seterusnya ialah masalah format tarikh yang tidak sama dalam setiap bahasa. Semasa terjemahan atau interpretasi dilakukan, penterjemah atau jurubahasa perlu berhati-hati dengan format masa dan tarikh yang digunakan dalam bahasa sasaran. Jika format masa dan tarikh telah disalahgunakan, pembaca atau peneima akan berasa pelik dan tidak bersahaja kerana terjemahan atau interpretasi dilakukan berbau terjemahan. Contohnya, dalam teks sumber menyatakan “Nelson Rolihlahla Mandela was born in Transkei, South Africa on July 18, 1918” dan tarikh teks sumber menunjukkan bulan Julai didahulukan diikuti dengan hari bulan. Dalam teks sasaran ayat itu diterjemahkan kepada “Nelson Rolihlahla Mandela dilahirkan di Transkei, Afrika Selatan pada 18 hari bulan Julai 1918”, maka hari bulan adalah didahulukan dalam bahasa sasaran. 

Kesimpulannya, penterjemah atau jurubahasa perlu mengenal pasti konteks dan ideologi teks tersebut semasa membaca teks itu. Seterusnya, penterjemah atau jurubahasa dikehendaki meneliti jalan pemikiran penulis teks sumber. Akhir sekali, mereka perlu mengekalkan cara pensembahan teks sumber.